โครงการ รายละเอียด

โครงการพัฒนาชุมชนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

ชุมชนบนพื้นที่สูงในเขตภาคเหนือ ประเทศไทย ประกอบไปด้วยชุมชนท้องถิ่นดั่งเดิมที่อาศัยอยู่ในพื้นที่มาหลายร้อยปี มีความหลากหลายทางเชื้อชาติ ศาสนา วัฒนธรรม และความเชื่อ ปรากฎให้เห็นจากรูปแบบวิถีชีวิตที่หลากหลาย แต่สิ่งที่ถือเป็นจุดร่วมของชุมชนบนที่สูง คือ วิถีชีวิต ที่เรียบง่าย พึ่งพิงทรัพยากรธรรมชาติในการดำรงชีพ การประกอบอาชีพโดยส่วนใหญ่ เน้นการผลิตเพื่อบริโภค โดยปลูกข้าวไร่ในระบบไร่หมุนเวียน การทำนาขั้นบันได นาดำ การปลูกพืชผักสวนครัวในลักษณะสวนหลังบ้าน และถึงแม้การขยายตัวของพืชเศรษฐกิจ พืชที่เป็นแหล่งรายได้เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงอันเนื่องมาจากการพัฒนา ทั้งด้านการศึกษาของบุตรหลาน สิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ จะขยายตัวสู่ชุมชนบนที่สูง แต่การผลิตข้าวเพื่อบริโภคยังคงเป็นสิ่งที่ทุกชุมชนให้ความสำคัญ

การเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล ภัยพิบัติทางธรรมชาติ ในรอบ 5 ปีที่ผ่านมา ได้ส่งผลกระทบต่อการผลิตข้าว พืชอาหารหลักของชุมชน ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงด้านอาหารแก่ชุมชนบนที่สูง และกลายเป็นแรงกดดันต่อทรัพยากรธรรมชาติที่ชุมชนต้องใช้ประโยชน์เพิ่มมากขึ้นเพื่อการดำรงชีพ

จุดประสงค์

เป้าหมายระยะยาว การเพิ่มบทบาทของชุมชนท้องถิ่นในภาคเหนือของประเทศไทย ในการรับมือกับปัญหาภาวะโลกร้อน และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
วัตถุประสงค์เพื่อ
1. การเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนในการปรับตัว และลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ
อันเป็นผลมาจากภาวะโลกร้อน
2. การพัฒนาทางเลือกในการประกอบอาชีพ และการดำรงชีพที่เหมาะสมกับสถานการณ์
และสภาพของชุมชนในภาวะโลกร้อน

กลุ่มเป้าหมาย

การเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนในการปรับตัว และลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ อันเป็นเป็นจากภาวะโลกร้อน มุ่งเน้นการทำความเข้าใจร่วมของสมาชิกในชุมชนเป้าหมายเกี่ยวกับปัญหา สาเหตุ และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ต่อชุมชนของตนเอง โดยการจัดเวทีการวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหาการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ และผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อชุมชน จากอดีตจนถึงปัจจุบัน เพื่อเป็นจุดเชื่อมในการสร้างความเข้าใจถึง ปัญหาสาเหตุของภาวะโลกร้อน และการพัฒนาแผนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และการปรับวิถีการดำรงชีพ เพื่อการปรับตัวและลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ พร้อมพัฒนาชุมชนต้นแบบ ซึ่งประกอบด้วย การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ และวิทยากรชาวบ้าน ในการเผยแพร่ขยายผลการดำเนินงานของชุมชน ในประเด็น “ชุมชนต้นแบบลดโลกร้อน”

การพัฒนาทางเลือกในการประกอบอาชีพ และการดำรงชีพที่เหมาะสมกับสถานการณ์ และสภาพของชุมชนในภาวะโลกร้อน จากผลการวิเคราะห์ และจัดทำแผนชุมชนทั้งด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่เสี่ยง ภัยพิบัติ การพัฒนาทางเลือกในการประกอบอาชีพในภาวะการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ และการปรับวิถีการใช้พลังงานเพื่อลดปัญหาสาเหตุของภาวะโลกร้อน ในไปสู่การพัฒนาโครงการย่อยของชุมชนเป้าหมาย โดยมีกิจกรรมที่สำคัญดังนี้
1. การจัดระบบการจัดการที่ดินป่าไม้ ซึ่งนำมาสู่การรักษา ฟื้นฟูพื้นที่ป่าเป็นแหล่งสะสมคาร์บอน
2. การพัฒนาระบบการเกษตรที่เอื้อต่อการอนุรักษ์ และลดผลกระทบจากภาวะโลกร้อน ทั้งการปรับปรุงระบบการทำงาน
ขั้นบันไดไร่นาสวนผสม ผักปลอดสารพิษ และระบบวนเกษตร เช่น สวนกาแฟ ชา
3. การพัฒนาอาชีพเสริมรายได้จากฐานทรัพยากร และภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น การจัดการของป่า การผลิตก๋งแบบอนุรักษ์
(ดอกหญ้าสำหรับทำไม้กวาด) แบบไม่เผ่าป่า การจักสารไม้ไผ่ และงานผ้าทอย้อมสีธรรมชาติ
4. การพัฒนาพลังงานทางเลือก และการลดใช้ไม้ฟืน โดยการพัฒนารูปแบบเตาเพื่อประหยัดไม้ฟืนราคาถูกและชุมชน
สามารถผลิตได้ด้วยตนเอง การผลิตเตาชีวมวล การสร้างบ่อแก๊สชีวภาพ เพื่อทดแทนการใช้ไม้ฟืน การใช้พลังงานน้ำสำหรับ
โรงสีข้าว และผลิตไฟฟ้า การตั้งศูนย์ผลิตน้ำมันสบู่ดำ พืชในท้องถิ่นอำเภอทุ่งหัวช้างเพื่อลดการใช้น้ำมันดีเซล
ในเครื่องจักรกลการเกษตร

พื้นที่เป้าหมาย

ภาคเหนือ

โครงการที่คล้ายกัน

Swarovski Waterschool Programme

อ่านเพิ่มเติม

โครงการ โยกย้ายถิ่นฐานเพื่อการปรับตัว

อ่านเพิ่มเติม

โครงการฝนตกที่ไหน

อ่านเพิ่มเติม