ปัญหาอาจจะไม่ได้อยู่ที่การมีหนี้ แต่อยู่ที่การบริหารจัดการหนี้ที่มีมากกว่า หรือกล่าวอีกแบบก็คือจะวางแผนและจัดการการเงินให้มีประสิทธิภาพได้อย่างไร และคุณจะเชื่อหรือไม่ว่ามีโครงการหนึ่งในบริษัทเอกชนที่ทำงานร่วมกับ “รักษ์ไทย” ที่เห็นความสำคัญในเรื่องนี้

    “วี สปาร์คเคิล” (We Sparkle) เป็นโครงการที่มีวัตถุประสงค์ให้พนักงานของสวารอฟสกี้ ซึ่งเป็นบริษัทที่มีชื่อเสียงด้านอุตสาหกรรมจิวเวลรี่ สามารถวางแผนและจัดการการเงินได้ นำไปสู่การลดหนี้สินของตัวเองได้ด้วย อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเองและครอบครัว

     ศิริพงษ์  อาจวิชัย เจ้าหน้าที่อาวุโสมูลนิธิรักษ์ไทย เล่าถึงการทำงานโครงการ “วี สปาร์คเคิล”ให้ฟังว่า กลุ่มเป้าหมายในการทำงานกับแรงงานหญิงของสวารอฟสกี้ เนื่องจากมีจำนวนมากถึง 90 % ของแรงงานทั้งหมด อย่างไรก็ตาม แรงงานชายสามารถเข้าร่วมได้ด้วย โดยจากการสำรวจพบว่าแรงงานหญิงเป็นกำลังหลักในครอบครัว ในการส่งเงินกลับบ้าน  ทางสวารอฟสกี้และมูลนิธิรักษ์ไทยจึงเห็นความจำเป็นที่จะต้องให้ความสำคัญในการทำกิจกรรมกับกลุ่มแรงงานหญิงให้รู้จักการบริหารจัดการการเงิน

     “วี สปาร์คเคิล” เข้าไปทำกิจกรรมด้านการวางแผน การจัดการเงิน การออมทรัพย์ และการจัดการหนี้ โดยในขั้นแรกพนักงานทุกคนต้องเข้าอบรมการวางแผนการเงิน หลังจากนั้นหากพนักงานรายใดต้องการมาปรึกษาเป็นส่วนตัวว่าจะปลดหนี้ได้อย่างไร ก็สามารถมาพบได้ที่มุม “เวลบีอิ้งคอร์นเนอร์” (wellbeing corner)

     ตลอดระยะเวลา10 เดือนที่ดำเนินโครงการในช่วงปี 2563 ศิริพงษ์พบว่าสิ่งที่จะทำให้โครงการนี้สำเร็จได้คือพนักงานต้องเปิดใจยอมรับ และประจวบเหมาะกับในเดือนกุมภาพันธ์นั้น เริ่มมีกระแสข่าวการระบาดของโควิด 19 ส่งผลต่อเรื่องเศรษฐกิจ มีการลดวันทำงาน ลดเงินเดือน-โอที เลิกจ้าง ทำให้แรงงานหันมาสนใจโครงการนี้ ทั้งที่ตอนแรกไม่ค่อยสนใจกัน จึงได้ใช้วิกฤตนี้เป็นหัวข้อในการนำสู่การกระตุ้นให้คิดเรื่องการวางแผนการเงิน เรื่องการมีเงินเก็บออม ว่าแต่ละคนควรมีเงินเก็บสำรองไว้ใช้อย่างน้อย 3-6 เดือน เรื่องที่นำมาคุยจึงเป็นเรื่องใกล้ตัวอย่างมาก และถือโอกาสให้ทำบัญชีครัวเรือนไปด้วย

     เมื่อทำบัญชีครัวเรือนจะเห็นว่ารายได้หมดไปกับเรื่องใดอย่างไม่มีประโยชน์  สิ่งนั้นก็คือ “ซื้อหวย” นั่นเอง ซึ่งตรงนี้ทางโครงการได้แนะนำให้ลองดูข้อมูลสลากออมสินหรือสลากของสถาบันการเงินอื่นเป็นทางเลือกเพื่อพิจารณา เพราะอย่างน้อยเงินต้นก็ไม่หายสูญไป

     บางเรื่องเป็นปัญหาเรื่องทัศนคติ ที่พนักงานไม่เข้าใจว่ามีหนี้แล้วจะออมได้อย่างไร ทาง “วี สปาร์คเคิล” ก็ได้ให้คำแนะนำและชี้ชวนให้เห็นถึงวงจรการเกิดหนี้และการบริหารหนี้ อย่างเช่นไม่ควรเป็นหนี้จากการกดเงินบัตรเครดิต เพราะดอกเบี้ยสูง แต่บางคนก็ทำไปแล้วเพราะจำเป็นต้องนำเงินไปรักษาพ่อแม่ที่ป่วย แล้วก็พยายามรักษาเครดิตด้วยการจ่ายขั้นต่ำแต่เงินต้นไม่ลดลงสักที อย่างนี้ก็ต้องแนะนำให้เข้าสู่โครงการคลินิกแก้หนี้ของภาครัฐ

     สิ่งที่เห็นได้อย่างชัดเจนเมื่อจบโครงการ “วี สปาร์คเคิล” การปรับทัศนคติของแรงงานหญิงต่อการวางแผนการบริหารเงิน และการปรับพฤติกรรมการบริโภคที่เปลี่ยนไป เพื่อให้เป็นคนที่มีหนี้น้อยลงหรืออย่างน้อยก็เปล่งประกายสดใสมากขึ้นเมื่อปลดหนี้ได้

โครงการอื่นๆ

เสริมสร้างพลังอำนาจหญิงน่าน

แม้ภาครัฐจะกำหนดให้เด็กไทยได้รับการศึกษาภาคบังคับเป็นเวลา 9 ปี และโดยภาพรวมแล้วเด็กในเมืองใหญ่ก็ได้รับการศึกษาตามนั้น แต่ในความเป็นจริงคือยังมีเยาวชนหญิงจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้รับการศึกษาตามที่กำหนดไว้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเยาวชนหญิงในจังหวัดน่าน ซึ่งมีอยู่หลากหลายชาติพันธุ์ที่ไม่รู้หนังสือ หรือมีความรู้ไม่เพียงพอต่อทักษะการดำรงชีวิต

เสริมศักยภาพผู้หญิงในสามจังหวัดชายแดนใต้ของไทย เพื่อลดความเปราะบางจากเพศสภาพและการเข้าถึงการสนับสนุน

จากสถานการณ์ความขัดแย้งและความตึงเครียดในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่ดำเนินอย่างต่อเนื่องมา 10 กว่าปี ส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในสังคมที่นั่น โดยเฉพาะผู้หญิงที่ต้องเผชิญปัญหาความยากจน ความรุนแรงทางเพศ และการติดยาเสพติด ซึ่งมีความรุนแรงอย่างต่อเนื่อง